Related Posts with Thumbnails



Έκθεση Γ΄Λυκειου - Θεματολογία μέρος 3

Τρίτη, 23 Σεπτεμβρίου 2008

ΔΙΑΛΟΓΟΣ

ΚΡΙΤΙΚΗ

ΓΛΩΣΣΑ - ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΘΕΜΑ - ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΝΔΕΙΑ - ΛΕΞΙΠΕΝΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ - ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ - ΑΝΕΡΓΙΑ

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ - ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ

ΤΕΧΝΗ

ΘΑ ΤΑ ΒΡΕΙΤΕ ΕΔΩ


Εκθεση Γ Λυκείου, Θεματολογία μέρος 2

Δευτέρα, 22 Σεπτεμβρίου 2008

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΣΜΟΣ

ΔΟΓΜΑΤΙΣΜΟΣ - ΦΑΝΑΤΙΣΜΟΣ

ΑΛΛΟΤΡΙΩΣΗ

ΜΟΝΑΞΙΑ

ΒΙΑ - ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ - ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ

ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ

ΝΕΟΙ - ΧΑΣΜΑ ΓΕΝΕΩΝ - ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΝΕΩΝ

ΑΓΧΟΣ

ΘΑ ΤΑ ΒΡΕΙΤΕ ΕΔΩ


Έκθεση Γ΄Λυκειου - Θεματολογία μέρος 1

Πέμπτη, 18 Σεπτεμβρίου 2008

Ποιότητα ζωής - Ανθρωπισμός - Πίστη - Τεχνική και Τεχνολογία - Παιδεία - Γνωση, Αυτογνωσία - Ελευθερία - Πολιτική - Δημοκρατία - Δίκαιο και Δικαιοσύνη

Θεματολογία εκθεσης Γ' Λυκείου 1ο μέρος


ΕΚΘΕΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΑ - ΠΕΙΘΩΣ

Πέμπτη, 18 Σεπτεμβρίου 2008

ΠΕΙΘΩ - ΜΟΡΦΕΣ ΠΕΙΘΟΥΣ

ΕΠΙΚΛΗΣΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΚΗ - ΕΠΙΚΛΗΣΗ ΣΤΟ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ - ΕΠΙΚΛΗΣΗ ΣΤΟ ΗΘΟΣ - ΕΠΙΚΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΥΘΕΝΤΙΑ - ΕΠΙΘΕΣΗ ΣΤΟ ΗΘΟΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΠΑΛΟΥ

ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΙ ΠΕΙΘΟΥΣ

Η ΠΕΙΘΩ ΣΤΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Η ΠΕΙΘΩ ΣΤΟΝ ΔΙΚΑΝΙΚΟ ΛΟΓΟ

Η ΠΕΙΘΩ ΣΤΟΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΟΓΟ

εδώ




Παραχάραξη

Παρασκευή, 20 Ιουνίου 2008

Παραχάραξη

Δ. Ν. ΜΑΡΩΝΙΤΗΣ

 Περίμενα να ξεφουσκώσει κάπως η κατά κανόνα γραφική διαμάχη για το αν καλώς ή κακώς ερμηνεύτηκαν επτά λέξεις στο δοκίμιο των πανελλαδικών εξετάσεων για το μάθημα «Νεοελληνική γλώσσα - Γενική παιδεία», προκειμένου να σχολιάσω την ανήκουστη λαθροχειρία που έγινε στη συγκεκριμένη περίπτωση εις βάρος ενός σημαντικού κειμένου του Γιώργου Σεφέρη. Το οποίο, αποσπασμένο βάναυσα από τα συμφραζόμενά του και λαθραία κουτσουρεμένο, παραχαράχτηκε τόσο καθ' εαυτό όσο και με τις συναρτημένες εξεταστικές «Παρατηρήσεις». Πρόκειται για ανεπίτρεπτη πράξη, που θα έπρεπε να εξεγείρει τουλάχιστον τα φιλολογικά τμήματα των φιλοσοφικών μας σχολών.

Από αλλού ωστόσο, τα Χανιά, έφτασε η, γενναία και ουσιαστική, εξαίρεση: αποτυπωμένη στο διαδίκτυο (alfavita.gr), συνταγμένη και υπογεγραμμένη από τον φιλόλογο Γιάννη Μαργιούλα. Η επάρκεια, το θάρρος και το ήθος της επιστολικής αυτής γραφής μαρτυρούν παρήγορη εγρήγορση κάποιων μάχιμων δασκάλων, που τους οφείλεται δημόσιος έπαινος, έμπρακτο μερίδιο του οποίου αποτελούν τα επόμενα παραθέματα από το διεξοδικό κείμενο του Γιάννη Μαργιούλα - μακάρι να μπορούσε να αναδημοσιευτεί εδώ ολόκληρο.

Εντοπίζονται πρώτα τα παραλειπόμενα συμφραζόμενα του σεφερικού παραθέματος, ερήμην των οποίων επιχειρήθηκε η πολλαπλή διαστροφή του στις προκείμενες πανελλαδικές εξετάσεις. Περί αυτού ο Γιάννης Μαργιούλας, έχοντας με προσοχή ελέγξει την προέλευση του κειμένου στον οικείο τόμο των «Δοκιμών», ενημερώνει επακριβώς και ευθαρσώς αποκαλύπτει:

«Πρόκειται για μια ομιλία του ποιητή κατά την αναγόρευσή του σε επίτιμο διδάκτορα του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, τον Απρίλιο του 1964, λίγους μήνες μετά τη βράβευσή του με το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Ο τίτλος της είναι: Η γλώσσα στην ποίησή μας. Στα μισά περίπου της ομιλίας του και αφού ο Σεφέρης αναφέρει τον αγώνα του ποιητή να διαμορφώσει το προσωπικό γλωσσικό του ύφος, υπερβαίνοντας τις γλωσσικές αμηχανίες του κοινωνικού του περίγυρου (επιμένει σε τρία παραδείγματα: Σολωμός, Κάλβος, Καβάφης), περνά στο ζήτημα που κατέχει η ελληνική λογοτεχνία και γλώσσα στο ευρύτερο ευρωπαϊκό πνευματικό περιβάλλον, σημειώνοντας: «Αν αφήσουμε κατά μέρος παλαιότερα έργα, που πολλοί από μας -εννοώ τους λογοτέχνες- μοιάζει να τα θεωρούν ξεπερασμένα και χωρίς οργανική επιρροή στη ζωή τους, η σημερινή ελληνική λογοτεχνία είναι καρπός κράτους εκατόν πενήντα χρόνων. Μετρώντας με τα μέτρα της ζωής των λαών, όχι των ανθρώπων, δεν ξέρω αν τα λίγα αυτά χρόνια είναι αρκετά για την ενηλικίωσή της. Ομως το πράγμα που θα 'πρεπε να μας ενδιαφέρει όλους είναι πόσο η λογοτεχνία αυτή μπορεί να αντισταθεί στην απορρόφησή της από ισχυρότερες γλώσσες και λογοτεχνίες. Κι αν μας ενδιαφέρει αυτό, θα πρέπει αναγκαστικά να πούμε πως δεν της μένουν διόλου περιθώρια να σπαταλά δυνάμεις, όπως όταν απαρνιέται την παλαιά της παράδοση. Παράδοση δε σημαίνει απαρίθμηση και μνείες παλαιών τίτλων, αλλά έργα που ζουν και γονιμοποιούν τη δημιουργική φαντασία των σημερινών ζωντανών ανθρώπων».

Σ' αυτό το ιστορικό, γραμματολογικό και λογοτεχνικό πλαίσιο (που επιδεικτικώς αγνοήθηκε και αποσιωπήθηκε στην προκειμένη περίπτωση) επιτάσσονται τρεις παράγραφοι της σεφερικής ομιλίας για την παράδοση, οι οποίες διαστρέφονται εις τριπλούν στο περί ου ο λόγος εξεταστικό δοκίμιο: α) στην πρώτη παράγραφο καταποντίζεται η κρίσιμη φράση Είμαστε τώρα μέρος της λογοτεχνίας της Ευρώπης (εννοώ με την πιο πλατιά έννοια)· β) παραλείπεται μετά ολόκληρη η δεύτερη παράγραφος, όπου ο λόγος για τη Σελεύκεια ως τρίτη μεγάλη πολιτεία του αρχαίου κόσμου, έπειτα από τη Ρώμη και την Αλεξάνδρεια, (που υπήρξε) ένας μεγάλος αγωγός των ιδεών της Δύσης προς την Ανατολή και της Ανατολής προς τη Δύση· γ) εξαφανίζονται, τέλος, όλοι οι δείχτες περί λογοτεχνικής παράδοσης, με αποτέλεσμα να προβάλλεται απροσδιόριστη και γενικευμένη η έννοιά της ως απόλυτη αξία.

Γιατί, πώς και προς τι ασκήθηκε η τριπλή αυτή λαθροχειρία; Γράφει σχετικώς ο Γιάννης Μαργιούλας με δίκαιη αγανάκτηση: «Οταν αναφερόμαστε στην παράδοση γενικώς και αορίστως, πού πάει το μυαλό του καθενός; παντού και πουθενά. Ενας τόσο ρευστός και αμφιλεγόμενος όρος, που μπορεί να περιλάβει τα πιο αντιφατικά πράγματα (από το δημοτικό τραγούδι, το κοκορέτσι και το ψαλτήρι, μέχρι την προίκα και την οπλοκατοχή στη συνείδηση αυτού που καλείται να τον επεξεργαστεί, καταλήγει να μη σημαίνει τίποτα. Μη μπορώντας ο μαθητής (αλλά και ο καθένας) να στρέψει τη σκέψη του σε συγκεκριμένες καταστάσεις από τη ζωή και την κοινωνία, μπλοκαρισμένος από το χαώδες του θέματος, αδυνατεί να προχωρήσει σε συλλογισμούς με ουσιαστικό περιεχόμενο. Μόνη διέξοδος - για όσους έχουν γερό μνημονικό και είναι αρκούντως εξασκημένοι - η καταφυγή σε ετοιματζίδικα φληναφήματα.».

Φυσικά και θα συνεχίσω.



Το ΒΗΜΑ, 15/06/2008


Έκθεση Πανελληνίων 2008-Απαντήσεις, Λύσεις

Τετάρτη, 21 Μαΐου 2008

ΚΕΙΜΕΝΟ: Γ. ΣΕΦΕΡΗ «ΔΟΚΙΜΕΣ»

Α. ΠΕΡΙΛΗΨΗ


Οι εξεταζόμενοι μαθητές/μαθήτριες οφείλουν να γράψουν ένα ολοκληρωμένο, σαφές και πυκνό κείμενο, το οποίο να αποδίδει τους βασικούς νοηματικούς άξονες του αποσπάσματος που τους δόθηκε.
Συγκεκριμένα, θεωρούμε ότι αρχικά οι εξεταζόμενοι πρέπει να αποδώσουν το θεματικό κέντρο του κειμένου, το οποίο αφορά στη σημασία της παράδοσης για τη διασφάλιση της πολιτισμικής μας ταυτότητας στη σύγχρονη τεχνοκρατούμενη εποχή.
Στη συνέχεια, πρέπει να εντοπίσουν τους βασικούς νοηματικούς άξονες, οι οποίοι είναι οι εξής:
α) Ο Ελληνικός πολιτισμός αποτελεί έκφραση της δημιουργικής και κριτικής αφομοίωσης πολιτισμικών στοιχείων της Ανατολής και της Δύσης
β) Η Διαπίστωση της κρίσης της εποχής μας.
γ) Η Προβολή της αναγκαιότητας του σεβασμού της κληρονομιάς ως προϋπόθεσης διεξόδου από την κρίση
δ) Η Βιωματική σχέση με την παράδοση ως προϋπόθεση για την διατήρηση της συλλογικής μας ταυτότητας.
ε) Η Κριτική απόρριψη των απόψεων σχετικά με τον αναχρονιστικό χαρακτήρα της παράδοσης στη σύγχρονη τεχνοκρατούμενη εποχή
στ) Η Αιτιολόγηση αυτής της απορριπτικής στάσης, μέσω της αναφοράς στην συναισθηματική και ηθική απαξίωση του σύγχρονου ανθρώπου,

Β1 Ανάπτυξη σε μία παράγραφο της θέσης: «Δε μένω τυφλός στα ψεγάδια μας, αλλά έχω την ιδιοτροπία να πιστεύω στον εαυτό μας».

Οι εξεταζόμενοι/ες έχουν τη δυνατότητα να αναπτύξουν ελεύθερα την άποψή τους σχετικά με τη διατυπωμένη θέση, χωρίς να προσκολλώνται στο κείμενο. Πρέπει, ωστόσο, να κινηθούν σε δύο βασικούς άξονες, που είναι οι εξής :
α) η αποδοχή των αδυναμιών μας -; η κριτική στάση απέναντι στην κληρονομιά μας
β) η πίστη στις δυνατότητες του Ελληνισμού να ξεπερνά τις αδυναμίες του.

Β2 α) Είναι διάχυτος σε όλο το κείμενο ο προσωπικός και ο βιωματικός τόνος. Ενδεικτικά παραδείγματα:
«Σας παρακαλώ να με συγχωρήσετε που μνημονεύω εδώ προσωπικές εμπειρίες: δεν έχω άλλο πειραματόζωο από εμένα»
«αυτός ο κόσμος, όλος μαζί, μου έδωσε το συναίσθημα πως δεν είμαι μια αδέσποτη μονάδα, ένα άχερο στο αλώνι»

β) Έντονη είναι και η μεταφορική χρήση της γλώσσας. Ενδεικτικά παραδείγματα:
«μείναμε πάντα ανοικτοί σε όλα τα ρεύματα»
«συνταραζόμαστε κι εμείς, δικαιολογημένα ή αδικαιολόγητα, από διαδοχικές κρίσεις»
«ένα άχερο στΆ αλώνι»

Β3
- Η εφεύρεση της τυπογραφίας άλλαξε τη ροή της Ιστορίας.
- Η συμμετοχή των συμμαθητών μου στις πολιτιστικές δραστηριότητες του σχολείου μας ήταν γιΆ αυτούς μία πολύτιμη εμπειρία.
- Ο άνθρωπος που αμφιταλαντεύεται στις βασικές του επιλογές αδυνατεί να κατοχυρώσει τη σταθερότητα στη ζωή του.
- Η τεχνοκρατική αντίληψη της εποχής μας απαξιώνει θεμελιώδεις ηθικο-πνευματικές αξίες
- Ενδείξεις πανικού παρατηρούνται στη συμπεριφορά κάποιων εξεταζόμενων μαθητών

Β4
- σταυροδρόμι : δρομολογώ, επιδρομή, εκδρομή, διάδρομος κλπ
- αποκαλυπτικές: ανακάλυψη, συγκάλυψη, επικάλυψη, προκάλυμμα, απροκάλυπτος
- βιολογικά: ανθολόγιο, επίλογος, παράλογος, λογοτεχνία, λογοθεραπεία
- παράδοση: έκδοση, μεταδοτικός, δοσίλογος, 
- υπόδικη: δικηγόρος, διάδικος, δικομανής, δικογραφία, δικολάβος

Γ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΛΟΓΟΥ

Ζητείται από τους μαθητές να γράψουν μία ομιλία, την οποία θα εκφωνήσουν σε εκδήλωση του δήμου τους και η οποία θα αφορά:
α) στις αιτίες αποσύνδεσης των νέων της εποχής μας από την παράδοση
β) στους τρόπους επανασύνδεσής τους με αυτήν.

Ο λόγος που θα εκφωνηθεί πρέπει να έχει επικοινωνιακό χαρακτήρα, αμεσότητα, απλότητα και πειστικότητα. Ειδικότερα, προτείνουμε το εξής πλαίσιο ανάλυσης:
1. Προσφώνηση: ευγενική αναφορά στο ακροατήριο
2. Δήλωση της ταυτότητάς του ομιλητή/ομιλήτριας (εκπρόσωπος μαθητικής κοινότητας)
3. Αναφορά στη θεματολογία που θα αναπτυχθεί
4. Διαπίστωση της απομάκρυνσης των σύγχρονων νέων από την παράδοση
5. Διερεύνηση των αιτίων του φαινομένου:
- σκιαγράφηση του χαρακτήρα του σύγχρονου τεχνοκρατικού πολιτισμού, ο οποίος αποτελεί το βασικότερο αίτιο της αποστασιοποίησης των νέων από τις ρίζες τους
- αναφορά στους βασικούς θεσμούς διαπαιδαγώγησης (εκπαίδευση, οικογένεια, ΜΜΕ, Πολιτεία) που αδυνατούν να προσανατολίσουν τη συνείδηση του σύγχρονου νέου στην κατεύθυνση της δημιουργικής σύνδεσης παρελθόντος και παρόντος
- η συγκεντροποίηση του πληθυσμού σε μεγάλα και απάνθρωπα βιομηχανικά αστικά κέντρα που ξεριζώνουν τον άνθρωπο από τις καταβολές του.
- τα επιβαλλόμενα σε παγκόσμιο επίπεδο κοινωνικά και πολιτιστικά πρότυπα (καταναλωτισμός, μόδα, διαφήμιση, πολιτιστικά υποπροϊόντα, βία και εγκληματικότητα, μιμητισμός, ξενομανία)
- η κατασκευασμένη ιδεοληψία για τον ξεπερασμένο χαρακτήρα της παράδοσης και η καλλιέργεια της πεποίθησης ότι η πρόοδος είναι απόρροια της μονόπλευρης προσκόλλησης στην τεχνική ανάπτυξη (περιφρόνηση βασικών μεγεθών του εθνικού μας πολιτισμού).
6. Μετάβαση: σύνδεση της θεματικής ενότητας των αιτίων με εκείνη των τρόπων αντιμετώπισης του προβλήματος. Τονίζουμε τη σημασία της αμεσότητας στη σύνδεση
7. Ανάδειξη της αναγκαιότητας επίλυσης του προβλήματος και κατάθεση συγκεκριμένων προτάσεων:
- Ποιοτική αναδόμηση του σύγχρονου πολιτισμού στην κατεύθυνση της ανθρωποκεντρικής του οργάνωσης(αναβάθμιση των ανθρωπιστικών αξιών και έμφαση στην κάλυψη των αναγκών του ανθρώπου ως δημιουργού του πολιτισμού).
-Αναβάπτιση των νέων στις πηγές της πολιτισμικής τους κληρονομιάς, μέσω του αναπροσανατολισμού των βασικών κοινωνικών θεσμών (εκπαίδευση, οικογένεια, ΜΜΕ).
Τονίζεται η σημασία της εκπαίδευσης στην περιφρούρηση της πολιτισμικής μας κληρονομιάς: ποιοτική αναδόμηση του σχολικού προγράμματος, έμφαση στο μάθημα της ιστορίας, της λαογραφίας, της λογοτεχνίας, τεχνών κτλ, καθώς και η δημιουργική βιωματική σχέση των μαθητών με την παράδοση σε όλο το φάσμα της.
-Πρωτοβουλία των φορέων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης για πολιτιστική δράση, με στόχο, πρωτίστως, την περιφρούρηση της τοπικής ιστορικής μνήμης και παράδοσης.
-Δημιουργία πολιτιστικών φορέων- συλλόγων, με στόχο την ανάδειξη της αξίας της λαϊκής τέχνης σε όλα τα επίπεδα.
8. Ομαλή μετάβαση στην ολοκλήρωση της ομιλίας, με μια δήλωση του ομιλητή για τη συνείδηση του οραματικού χαρακτήρα των προτάσεων που καταθέτει και για την επιδίωξη του εφικτού.
8. Αποφώνηση.